به طور کلی شخصیت به معنی ویژگیهای نسبتا پایداری در فرد است. معنی نسبتا پایدار چنین است که ویژگیهای شخصیتی نه آنقدر به سرعت تغییر میکنند و نه تا همیشه پایدار هستند. اختلال شخصیت به این معنی است که این ویژگیهای نسبتا پایدار فرد، چالشهای مختلفی در زندگی فرد و اطرافیانش ایجاد میکند. اختلال شخصیت مرزی، یکی از انواع اختلالات شخصیت است. این اختلال به ندرت به تنهایی در فرد وجود دارد و در اکثر مواقع همراه با این اختلال، نشانههایی از اختلال دوقطبی، افسردگی، اضطرابی و … در فرد وجود دارد.
![](https://iranacttherapy.com/wp-content/uploads/2024/08/borderline-personality-relation-1024x726.jpg)
گردآوری و ترجمه: دکتر پیمان دوستی
اختلال شخصیت مرزی بر افکار، احساسات و رفتارهای افراد تأثیر میگذارد و مقابله با مشکلاتی را که در عرصههای مختلف زندگی با آن مواجه می شوند را دشوار میکند. همه ما دیدگاه منحصر به فردی نسبت به جهان داریم، اما افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی (BPD) دیدگاهی تحریف شده نسبت به خود و محیط اطراف خود دارند.
افراد دارای اختلال شخصیت مرزی احساسات شدیدی را تجربه میکنند و خشم و از کوره در رفتن ویژگی بارزی از این اختلال است. معمولا افراد دارای اختلال شخصیت مرزی، به سرعت از رفتار خشم خود پشیمان میشوند و احساس گناه به سراغ آنها میآید. بر اساس راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM)، مجموعه ۹ نشانه وجود دارد که تعریف کننده اختلال شخصیت مرزی هستند و برای اینکه بتوانیم بیان کنیم فردی اختلال شخصیت مرزی دارد یا نه، باید حداقل ۵ نشانه از این ۹ نشانه در فرد وجود داشته باشد.
این اختلال، در جوامع بالینی و عمومی، بسیار شایع است و از لحاظ آماری، بیشتر افراد دارای اختلال شخصیت مرزی را زنان تشکیل میدهند.
بدون درمان مؤثر یا حمایت درمانی، این مسائل می توانند تأثیرات گسترده ای بر زندگی فرد داشته باشند. برخی از پیامدهای زندگی با اختلال شخصیت مرزی (اگر حمایت درمانی دریافت نشود):
عمدتا بی ثباتی در زمینههای مختلف زندگی مانند تغییر در دیدگاهها، برنامهها و …
بی ثباتی میتواند به شکل نصفه رها کردن فعالیتها نمایان شود
در ایجاد و حفظ روابط سالم مشکل دارند (یا روابط بی ثبات)
روابط عاطفی بی ثبات یا چالشهای زیاد زناشویی یا در رابطه عاطفی (گاها منجر به جدایی یا طلاق میشود)
احتمالا وجود رابطههای جنسی نسنجیده، تکانهای، خارج از چهارچوب ارتباط و …
از دست دادن اعتماد به نفس
احساس پوچی مزمن
نوسانات خلقی خصوصا بین غم و اضطراب و خشم
خشم زیاد یا به سرعت از کوره در رفتن یا خشمگین شدن
احساسهای دوگانه داشتن (معمولا بین خشم و دوست داشتن) خصوصا به افراد مهم زندگی
ترک تحصیل یا تغییر گزینههای درسی (بی ثباتی)
مشکلات حقوقی و یا شکایت
اخراج شدن و یا (تغییر شغل مکرر/ بی ثباتی)
الکلیسم و سوء مصرف مواد
خودآزاری مزمن/ یا افکار خودکشی
احتمال بستری شدن در بیمارستان به خاطر افکار یا رفتار خود آسیب رسان یا خودکشی
مشکلات جدی در روابط عاشقانه افراد دارای اختلال شخصیت مرزی
اثرات اختلال شخصیت مرزی به طور اجتناب ناپذیری در روابط عاشقانه فرد قابل مشاهده است. افرادی که از اختلال شخصیت مرزی رنج می برند ممکن است ترس شدیدی از رها شدن داشته باشند. به دلیل این ترس ها می توانند دائماً از فردی که با او در ارتباط هستند جاسوسی کنند و هر رفتاری را به رها شدن، نادیده گرفته شدن یا کنار گذاشته شدن و یا بی توجهی تعبیر کنند.
احساس ناامنی شدید و ترس میتواند سازش را دشوار کند و باعث نوسان در رابطه شود. این افراد در حالی که از رها شدن می ترسند، ممکن است غرق شوند و از نزدیک شدن به شریک زندگی خود امتناع کنند. در نهایت، افراد دارای اختلال شخصیت مرزی ممکن است یک رابطه شدید و متضاد بین خواسته های عشق و توجه و رفتارهای گوشه گیری و انزوا در نوسان باشد.
علاوه بر این، برخی از علائم این اختلال می تواند تأثیر غیرمستقیم بر روابط داشته باشد. به عنوان مثال، خریدهای ناگهانی یا یک دعوای غیرقابل کنترل، می تواند بر بسیاری از اعضای خانواده تأثیر بگذارد.
دریافت کمک حرفه ای بهترین راه برای حفظ رابطه با فردی است که BPD دارد و در حین انجام این کار از سلامت روانی هر دو طرف محافظت می کند. زوج درمانی، علاوه بر درمان فردی، می تواند به حفظ رابطه کمک کند.
حمایت روانشناختی برای اختلال شخصیت مرزی
از آنجایی که اختلالات شخصیت ماهیتی مزمن، گسترده و سفت و سخت دارند، می توان با تعیین اهداف خاص با روان درمانی پیشرفت کرد. این اهداف ممکن است شامل کاهش پریشانی فرد و تغییر رفتارهایی باشد که باعث اختلال در زندگی روزمره می شود.
از سوی دیگر، افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی، می توانند تکانشگری و بی ثباتی عاطفی خود را از روابط بین فردی خود وارد محیط درمانی کنند. در طول درمان، آنها ممکن است بیش از حد واکنش پذیر شوند و احساس کنند دچار شکست شدهاند.
علاوه بر این، مانند سایر اختلالات شخصیت، روشهای رواندرمانی برای اختلال شخصیت مرزی باید بر اساس رفتار و علائم فردی که به دنبال کمک روانشناختی است، اصلاح شود، زیرا برخی از روشهای موجود در طیف سنتی رواندرمانی فردی میتوانند علائم اختلال شخصیت مرزی را بدتر کنند.